Skanderbeg – narodowy bohater Albanii

Na głównym placu Tirany stoi monumentalny, 11-metrowy pomnik. Rycerz w pełnej zbroi, z mieczem w dłoni, dosiada majestatycznie kroczącego rumaka. To Skanderbeg, narodowy bohater Albanii, symbol walki narodowowyzwoleńczej, który z kamiennego postumentu góruje nad placem swojego imienia.

Pomnik Skanderbega na głównym placu Tirany

Na Skanderbega można się w Albanii natknąć na każdym kroku. W każdym mieście ma tu swoje ulice, parki, place, szkoły, czy muzea. Jego wizerunek widnieje na banknocie o najwyższym nominale 5,000 leków, w restauracji można raczyć się koniakiem Skënderbeu, a klub Skënderbeu Korcza to wielokrotny mistrz Albanii w piłce nożnej.

 Zresztą sława Skanderbega sięga daleko poza granice Albanii. Już w XVIII wieku Wolter stwierdził, że Bizancjum, by przetrwało, gdyby miało takiego wodza. Jest on także bohaterem opery Antonio Vivaldiego.

Ze Skanderbegiem popularnością w Albanii może się równać tylko Matka Teresa, która choć, jak wszyscy wiedzą była z Kalkuty, to pochodziła z albańskiej rodziny z okolic Szkodry.

Kim zatem był ów legendarny Skanderbeg? Jerzy Kastriota, bo tak naprawdę się nazywał, urodził się ok. 1405 roku, kilkanaście lat po wielkim zwycięstwie Imperium Osmańskiego w bitwie na Kosowym Polu, które pozwoliło Osmanom przejąć kontrolę nad dużą częścią Półwyspu Bałkanskiego. Skanderbeg, wychowany na dworze sułtana i zauroczony kulturą islamu, służył w armii osmańskiej w stopniu oficera. Do czasu. Gdy w 1443 roku Turcy ponieśli klęskę w bitwie z wojskami polsko-węgierskimi pod Niszem, Skanderbeg zdezerterował, by stanąć na czele antytureckiego powstania w ojczyźnie. Zręczny polityk, świetny strateg i mistrz walki podjazdowej zjednoczył terytoria albańskie. 28 listopada 1443 w Kruji powiedział: „Nie przyniosłem wam wolności. Znalazłem ją pośród was”. Była to proklamacja powstania niepodległego państwa, które przetrwało do jego śmierci w 1468 roku.

Albania ponownie znalazła się pod okupacją turecką, a Skanderbeg stał się natchnieniem dla wielu bohaterskich (nawet jeśli skazanych na porażkę) aktów albańskiego oporu przeciwko sułtanatowi. Trwało to aż do 1912 roku, kiedy w mieście Wlora proklamowano niepodległość Albanii. Niepodległe państwo nie przetrwało długo. W czasie II wojny światowej Albanię zajęły wojska włoskie, a następnie niemieckie, zaś potem nastały mroczne czasy komunistycznej dyktatury Envera Hodży. Ale o tym innym razem.

Albania to kraj długoletniej walki o niepodległość, kraj obcej interwencji i okupacji, która nieraz przyjmowała bardzo krwawą formę. Czy tylko ja tu widzę pewne podobieństwa do historii Polski?